{"id":1664,"date":"2025-03-21T14:44:29","date_gmt":"2025-03-21T07:44:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/?p=1664"},"modified":"2025-06-13T12:09:09","modified_gmt":"2025-06-13T05:09:09","slug":"thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/","title":{"rendered":"Th\u00e0nh t\u1ef1u Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c C\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec?"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_79_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/#Trung_Quoc_co_dai_da_co_nhung_dong_gop_gi_cho_thien_van_hoc\" >Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec cho thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/#Vai_tro_cua_Hoang_de_trong_thien_van_hoc_Trung_Quoc_co_dai_la_gi\" >Vai tr\u00f2 c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf trong thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 g\u00ec?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/#Thien_van_hoc_anh_huong_den_nong_nghiep_Trung_Quoc_co_dai_nhu_the_nao\" >Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/#Lich_phap_Trung_Quoc_co_dai_phat_trien_nhu_the_nao\" >L\u1ecbch ph\u00e1p Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/#Nghien_cuu_khoa_hoc_o_Trung_Quoc_co_dai_duoc_to_chuc_nhu_the_nao\" >Nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/thanh-tuu-thien-van-hoc-cua-trung-quoc-co-dai-la-nhung-gi\/#Su_khac_biet_giua_thien_van_hoc_Trung_Quoc_va_phuong_Tay_la_gi\" >S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u00e0 g\u00ec?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Trung_Quoc_co_dai_da_co_nhung_dong_gop_gi_cho_thien_van_hoc\"><\/span>Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec cho thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i xem thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea5p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi ri\u00eang l\u1ebb.  C\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 quan chuy\u00ean bi\u1ec7t v\u00e0 &#8220;\u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n&#8221; v\u1edbi \u0111\u1ed9i ng\u0169 nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0m vi\u1ec7c ng\u00e0y \u0111\u00eam. H\u1ecd quan s\u00e1t b\u1ea7u tr\u1eddi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ghi ch\u00e9p t\u1ec9 m\u1ec9 m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00e1o c\u00e1o l\u00ean Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c &#8220;chu k\u1ef3 thi\u00ean v\u0103n&#8221; \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng.<\/p>\n<p><em>H\u00ecnh \u1ea3nh \u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n c\u1ed5 \u1edf B\u1eafc Kinh<\/em><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Vai_tro_cua_Hoang_de_trong_thien_van_hoc_Trung_Quoc_co_dai_la_gi\"><\/span>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf trong thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 g\u00ec?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;Thi\u00ean t\u1eed&#8221;, c\u00f3 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc. C\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, v\u00ec v\u1eady c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o ch\u00ednh x\u00e1c m\u1ecdi s\u1ef1 ki\u1ec7n, t\u1eeb nh\u1eadt th\u1ef1c, nguy\u1ec7t th\u1ef1c \u0111\u1ebfn sao ch\u1ed5i v\u00e0 thi\u00ean th\u1ea1ch. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sau \u0111\u00f3 s\u1ebd th\u00f4ng b\u00e1o nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y cho d\u00e2n ch\u00fang, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh uy quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Thien_van_hoc_anh_huong_den_nong_nghiep_Trung_Quoc_co_dai_nhu_the_nao\"><\/span>Thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Vi\u1ec7c quan s\u00e1t thi\u00ean v\u0103n c\u0169ng g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi n\u00f4ng nghi\u1ec7p. V\u00ed d\u1ee5, vi\u1ec7c quan s\u00e1t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi gi\u00fap d\u1ef1 \u0111o\u00e1n th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tan b\u0103ng v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u gieo tr\u1ed3ng.<\/p>\n<p><em>H\u00ecnh \u1ea3nh minh h\u1ecda ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1eddi nh\u00e0 Thanh<\/em><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Lich_phap_Trung_Quoc_co_dai_phat_trien_nhu_the_nao\"><\/span>L\u1ecbch ph\u00e1p Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>T\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 III TCN, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ecbch 360 ng\u00e0y v\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf k\u1ebf ti\u1ebfp li\u00ean t\u1ee5c ho\u00e0n thi\u1ec7n n\u00f3. \u0110\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 XIII, h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 d\u00e0i m\u1ed9t n\u0103m l\u00e0 365,2424 ng\u00e0y, ch\u1ec9 sai l\u1ec7ch m\u1ed9t ph\u1ea7n ngh\u00ecn so v\u1edbi l\u1ecbch hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nghien_cuu_khoa_hoc_o_Trung_Quoc_co_dai_duoc_to_chuc_nhu_the_nao\"><\/span>Nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc quy c\u1ee7, mang t\u00ednh qu\u1ed1c gia, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5, v\u00e0o n\u0103m 723, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n \u0111\u00e3 \u0111o &#8220;b\u00f3ng r\u00e2m&#8221; c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi t\u1eeb M\u00f4ng C\u1ed5 \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam trong ba n\u0103m, thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng tin m\u1edbi v\u1ec1 h\u00ecnh d\u1ea1ng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.  Kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Galileo \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m khoa h\u1ecdc m\u1edbi n\u00e0y.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Su_khac_biet_giua_thien_van_hoc_Trung_Quoc_va_phuong_Tay_la_gi\"><\/span>S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u00e0 g\u00ec?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ea5t n\u1eb1m \u1edf c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u. \u1ede Trung Qu\u1ed1c, thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, trong khi \u1edf ch\u00e2u \u00c2u, n\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi c\u00e1c nh\u00f3m ri\u00eang l\u1ebb.  \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc trong x\u00e3 h\u1ed9i Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec cho thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc? Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i xem thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea5p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi ri\u00eang l\u1ebb. C\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 quan chuy\u00ean bi\u1ec7t v\u00e0 &#8220;\u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n&#8221;&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1664","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1664"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1708,"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1664\/revisions\/1708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ckconitsha.com\/vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}